Bilim dünyası, Orta Atlantik Sırtı’nın yaklaşık 700 metre derinliğinde yer alan ve “Kayıp Şehir” olarak bilinen hidrotermal alandan elde edilen verilerle yaşamın kökenine dair mevcut teorileri gözden geçiriyor. 2000 yılında keşfedilen bu ekosistem, 120.000 yılı aşkın bir geçmişe sahip olup, güneş ışığı ve oksijene ihtiyaç duymayan yaşam biçimleri ile dikkat çekmektedir.
DOĞAL REAKSİYONLARLA ŞEKİLLENİYOR Kayıp Şehir, geleneksel volkanik bacaların ötesinde, deniz suyu ile mantonun etkileşimi sonucu oluşan jeokimyasal reaksiyonlarla meydana gelen kireçtaşı sütunlarından oluşmaktadır. Bölgedeki en yüksek yapı olan ve deniz tanrısının adını taşıyan 60 metrelik Poseidon monoliti, bu sürecin en çarpıcı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Bacalardan çıkan hidrotermal akıntıların sıcaklığı 40°C’ye kadar ulaşırken, bu ısı ve kimyasal bileşim, bölgedeki yaşamın enerji kaynağını oluşturuyor.
KRİTİK BİR ARAŞTIRMA MODELİ Bu alandaki yaşam formlarının, atmosferdeki karbondioksit ve güneş enerjisi olmadan hidrokarbon üretebilmesi, astrobiyoloji araştırmaları için kritik bir model sunmaktadır. Bilim insanları, Kayıp Şehir’deki bu mekanizmanın, Jüpiter’in Europa uydusu ve Satürn’ün Enceladus uydusundaki buz altı okyanuslarının olası koşullarıyla benzerlik taşıdığını belirtiyor. Bu durum, yaşamın yalnızca Dünya benzeri yüzey koşullarında değil, farklı kimyasal ortamlarda da gelişebileceği fikrini güçlendiriyor.
“YAŞAYAN BİR LABORATUVAR” Bilimsel açıdan “yaşayan bir laboratuvar” olarak tanımlanan bu bölge, günümüzde endüstriyel tehditlerle karşı karşıya kalmaktadır. 2018 yılında, bölge yakınlarındaki deniz tabanında maden arama haklarının verilmesi, uzmanlar arasında ekosistemin zarar görebileceğine dair kaygılara yol açtı. Akademik çevreler, bu eşsiz yapının ve içindeki mikroorganizma çeşitliliğinin korunması amacıyla alanın UNESCO Dünya Mirası listesine dahil edilmesi için çabalarını sürdürmektedir.
