Van YYÜ, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü İşbirliğiyle Türkiye’nin Fay Hatları Araştırıldı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ), Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, AFAD ve Belediyeler Birliği işbirliğiyle 2 yıl önce başlatılan “Türkiye Diri Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi: Yüksekova-Şemdinli Fay Zonu, Başkale, Erciş ve Tutak Fayı Projesi” başarıyla tamamlandı.
TÜBİTAK’ın 8,5 milyon lira destek verdiği projede Van YYÜ Afet Yönetimi ve Deprem Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Azad Sağlam Selçuk, Van YYÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Selçuk ve Van YYÜ Güvenlik Meslek Yüksekokulu Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Sacit Mutlu’nun da aralarında bulunduğu 6 kişilik ekip, riskli olduğu değerlendirilen Van’daki Başkale ve Erciş, Hakkari’deki Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı’daki Tutak faylarında detaylı araştırmalar yaptı.
Belirlenen bölgelerde gerçekleştirilen araştırmalarda 30 metre uzunluğunda, 3 metre genişliğinde ve 4 metre derinliğinde hendekler kazan ekip, eski deprem izlerinin belirlenmesi ve tarihlendirilmesi için jeolojik verileri topladı.
Yıl sonuna kadar tamamlanması hedeflenen proje kapsamında elde edilen veriler, TÜBİTAK, AFAD, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri ve belediyeler gibi kurumlarla paylaşıldı. Akademisyenler, bu verileri derslerinde kullanarak deprem bilincinin artırılmasına katkı sağlamaya çaba gösteriyor.
“Yüksekova’nın Zemini Depreme Dayanım Açısından Zayıf”
Dr. Öğr. Üyesi Mutlu, yaptığı açıklamada, Van’daki Başkale ve Erciş, Hakkari’deki Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı’daki Tutak fayları üzerinde kazı çalışmalarını tamamladıklarını belirterek, bölgedeki fay hatlarının karakteristik özelliklerinin ve deprem tekrarlanma aralıklarının belirlenmesine yönelik çalışmaların sonuçlarını değerlendirdi.
Van’da 23 Ekim ve 9 Kasım 2011 tarihlerinde meydana gelen depremlerin ardından Erciş ilçesinde deprem üretme potansiyeli olan fayı da araştırdıklarını belirten Mutlu, şu bilgileri paylaştı:
“Van’daki 7,2 büyüklüğündeki deprem bindirme fay üzerinde gerçekleşti ve bölgedeki tektonik faylar genellikle yıkıcı depremlere neden olmaktadır. Yaptığımız arazi çalışmaları sonucunda, Yüksekova ve Şemdinli fayının ciddi risk oluşturabileceğini gözlemledik. Bu fayda geçmişte yıkıcı deprem olaylarına rastlanmamıştır. Ancak kazı çalışmalarında net bir şekilde deprem izlerine ulaştık. Bölge sismik açıdan riskli olarak değerlendirilmektedir, Yüksekova’nın zemini depreme karşı oldukça zayıftır.”
Fay hatlarından alınan örnekler incelenerek yaş analizlerinin yapılacağını belirten Mutlu, elde edilen verilerin ilgili kurumlarla paylaşılacağını ve yapılaşmada dikkate alınacağını vurguladı.
“Çalışmalarımız Sadece Bilimsel Değil, Pratik Uygulamalara da Yönlendirilecek”
Mutlu, afetlerle mücadelede multidisipliner çalışmaların önemine vurgu yaparak, öğrencilere afet yönetimi konularında bilgi ve farkındalık kazandırmaya çalıştıklarını belirtti. Afet yönetiminin sadece bir kurumun değil, tüm toplumun sorumluluğunda olduğunu vurgulayan Mutlu, hazırlanan haritaların imar çalışmalarında kullanılacağını ve elde edilen verilerin uygulamada da değerlendirileceğini aktardı.
“Acıları Değerlendirerek Geleceği Güvenli Hale Getirmeliyiz”
Ülkedeki depremlerin yarattığı acılara dikkat çeken Mutlu, “Van’da 2011’deki depremlerde 644 vatandaşımız hayatını kaybetti. Bu acılarla birlikte geleceği planlamalı ve afet risk yönetimine odaklanmalıyız” dedi.
“Herkesin afet yönetimi konusunda bilgi sahibi olması gerekiyor. AFAD’ın e-Devlet hizmetleri sayesinde herkes bu konuda bilgi edinebilir. Afet yönetimi, toplumun her kesimi tarafından benimsenmeli ve gelecek nesillere aktarılmalıdır. Biz de çalışmalarımızı bu bilinçle sürdürmeye devam edeceğiz.”
