Hakan Kaplan 
Kedilerin mama kaplarındaki mamayı neden yarım bıraktıkları, kedi sahiplerinin sıkça merak ettiği bir konudur. Japonya’da yapılan yeni bir araştırma, kedilerin yemek seçme alışkanlıklarının ardında yatan biyolojik nedenleri gün yüzüne çıkardı. Mamanın tadından çok, kokusundaki değişikliklerin kedilerin iştahını etkileyen en önemli faktör olduğu belirlendi. Hakan Kaplan, 10 Nisan 2026.
Kedi sahipleri, dolu bir mama kabına rağmen kedilerinin açlık feryatlarıyla karşılaşma durumuyla sıkça karşılaşır. Bu durum, genellikle “şımarıklık” olarak nitelendirilse de, arkasında derin bir biyolojik gerçek yatıyor. Japonya’da gerçekleştirilen bilimsel bir araştırma, kedilerin iştahlarını yönlendiren mekanizmanın düşündüğümüzden çok daha karmaşık olduğunu ortaya koydu. Kedilerin seçici beslenme tutumları, mamanın içeriğinden ziyade, duyusal yenilik arayışına dayanıyor.
Kediler için beslenme süreci yalnızca karın doyurmak anlamına gelmiyor. Araştırma ekibi, 12 kedi üzerinde yürüttükleri deneylerde mamanın kokusunun iştah üzerindeki etkisini net bir şekilde gözlemledi. Aynı kuru mama, kedilere tekrar tekrar sunulduğunda, her öğünde tüketilen miktarın azaldığı görüldü. Bilim insanları bu durumu “kokuya bağlı alışma” olarak tanımlıyor. Kedi, aynı kokuyu tekrar tekrar aldığında, beyni o mamaya karşı bir bıkkınlık geliştirmekte ve iştahı kapanmaktadır.
Daha da ilginç bir aşama ise deneyler sırasında ortaya çıktı. Kedilere, normalde pek tercih etmeyecekleri farklı bir kokuya sahip mama seçenekleri sunulduğunda, iştahlarının aniden artış gösterdiği gözlemlendi. Hatta mamanın içeriği değişmese bile, ortamda farklı bir koku olması kedinin yemek yeme motivasyonunu artırabiliyordu. Bu bulgular, kedilerin neden sık sık ama küçük porsiyonlarla beslenmeyi tercih ettiğini de anlamamıza yardımcı oluyor.
Bu yeni bilimsel veriler, kedilerin sağlığına yönelik yaklaşımları da dönüştürebilir. Örneğin, hastalık nedeniyle iştah kaybı yaşayan kedilerin beslenmesinde farklı aroma ve kokular kullanmak etkili bir çözüm olabilir. Ayrıca, obezite sorunuyla mücadele eden kediler için tek düze bir diyet uygulamak, mamaya olan ilgiyi artırarak zayıflama süreçlerini hızlandırabilir.
Bilim dünyası, kedilerin mama kaplarıyla olan ilişkisini araştırmaya devam etse de, elde edilen sonuçlar “yenilik” kavramının kedi iştahındaki belirleyici bir unsur olduğunu gösteriyor. Bıyıkların mama kabına çarpması gibi fiziksel faktörlerin etkisi henüz kesin olarak kanıtlanamamış olsa da, koku duyusunun oluşturduğu psikolojik engel, kedilerin seçici beslenme eğilimlerini büyük ölçüde açıklıyor.
